Inleiding

In dit eerste jaarverslag van Stichting Defacto Cultuur Fonds (DCF) wordt de balans opgemaakt van een jaar dat gekenmerkt wordt door de aanloopproblemen van een beginnende organisatie. Desalniettemin kan het DCF terugkijken op een geslaagde start, waarin een aantal interessante en belangrijke initiatieven zijn gesteund en waarin ook resultaten zijn geboekt waar enige trots gepast is.

Echter het bestuur is van mening dat op een aantal punten zowel de doelstellingen, de organisatie als de continuïteit helderder geformuleerd en uitgewerkt moeten worden teneinde de professionele status te verkrijgen die het voor ogen heeft.

Verder moet vermeld worden dat de formele ANBI status pas in september 2024 is toegekend en dat het DCF vanaf dat moment pas de organisatie kon opbouwen en naar buiten kon treden. Het DCF heeft desondanks in de laatste drie maanden van 2024 nog aardig wat activiteiten weten te ontplooien, maar het inhoudelijke en financiële jaarverslag kunnen slechts op dit laatste kwartaal beoordeeld worden.

Missie en visie

De Stichting Defacto Cultuur Fonds wil een actieve bijdrage leveren aan de culturele en educatieve verrijking van Nederland. In onze samenleving ligt de nadruk vooral op consumeren. Maar zelf muziek maken, tekenen, een film maken, koken, sporten, een moestuin aanleggen, kleding maken, mantelzorg leveren of welke vorm van ‘maken of bijdragen’ dan ook, geeft meer voldoening en levert een grotere bijdrage aan individuele ontplooiing specifiek en maatschappelijke ontwikkeling in het algemeen.

Het Defacto Cultuur Fonds zal in enkele specifieke Nederlandse regio’s initiatieven en projecten financieel ondersteunen, als tegenwicht tegen de kaalslag in het culturele en educatieve domein, die ons land door toedoen van overheid en politiek al jaren teistert. De preferente werkgebieden zijn de regio’s Groningen – waar oprichter van de stichting Hans Veeger de afgelopen 50 jaar heeft gewoond en gewerkt – en Arnhem-Wageningen, waar hij een belangrijk deel van zijn jeugd heeft doorgebracht. Dit laat onverlet dat ook initiatieven buiten deze regio’s in principe in aanmerking kunnen komen voor een bijdrage.

Doelstelling en beleid

Het Defacto Cultuur Fonds helpt bij het herstel van de schade aan de kunstzinnige educatie van onze schoolgaande jeugd en aan de mogelijkheden tot kunstbeoefening door vooral amateurs, maar soms ook (semi-)professionals, het liefst in een of ander verband. Het bestuur van de stichting geeft vorm aan haar missie door financiële ondersteuning te bieden aan makers in de breedste zin van het woord. Hierbij gaat de aandacht vooral uit naar:

1. Het ondersteunen en bevorderen van de actieve muziekbeoefening door met name basisschoolleerlingen en jongeren. In dit kader komen bijvoorbeeld in aanmerking organisaties/ groepen die zich richten op het lesgeven aan schoolgaande kinderen, maar ook de aanschaf van instrumenten in het muziekonderwijs en uitvoeringen door semiprofessionele groepen.
2. Het ondersteunen van initiatieven, liefst voorzien van een maatschappelijke of vernieuwende insteek, op zowel professioneel- als amateurniveau op het terrein van literatuur, beeldende kunst, theater of erfgoed.
3. Stimulering van kunstbeoefening door scholieren, amateurs en professionals.
4. Ondersteuning van initiatieven in het domein van (cultureel) erfgoed. Dit kan zowel betrekking hebben op instandhouding of restauratie van objecten die het predicaat ‘publiek erfgoed’ hebben, als op landschappelijk erfgoed.

Het bestuur maakt globaal onderscheid in het ondersteunen van activiteiten op een aantal gebieden, hoewel er in sommige gevallen ook een overloop is tussen de verschillende disciplines. Projecten en initiatieven die al subsidie ontvangen van andere partijen hebben bij het Defacto Cultuur Fonds niet de prioriteit.

Categorieën

• Muziek (-educatie & -beoefening)
• (Cultureel) erfgoed
• Film/documentaire
• Theater
• Beeldende kunst
• Literatuur

Activiteiten en gerealiseerde prestaties

In 2024, het eerste jaar van de stichting in de huidige vorm, zijn onderstaande projecten door het Defacto Cultuur Fonds ondersteund. Bij het ter perse gaan van dit verslag medio 2025, waren inmiddels in het eerste half jaar al een veelvoud aan projecten van een financiële bijdrage voorzien.

Belangrijkste activiteiten in 2024

Muziek

Muziekeducatie

Stichting Muziekhuis050 – meerjarige ondersteuning van kwalitatief hoogwaardig, professioneel alternatief voor het muziekonderwijs in de stad Groningen. Muziekhuis 050 richt zich, naast volwassenen, vooral op schoolgaande kinderen en verzorgt ook muziekonderwijs in de klas. Muziekhuis050 draait volledig op vrijwilligers. Krijgt ook in 2025 ondersteuning van ons fonds.

Cultureel Erfgoed

Burgerinitiatief ‘Gletsjerparadijs’: Bijdrage aan een fotoboek over het historisch unieke Renkums en Heelsums Beekdal, bedoeld om aandacht te vragen voor het behoud van het gebied

Film/documentaires

Man met Bas

Filmportret over de Groningse jazzmusicus Bert van Erk, lokaal vertoond in het Groninger Forum, uitgezonden op RTV Noord, aangekocht en uitgezonden op VPRO NPO extra. Mede naar aanleiding van deze film ontving Bert van Erk in november 2024 de cultuurprijs van Groningen voor zijn oeuvre. En voor veel mensen is bandcoach en sessieleider Bert van Erk een inspirerende docent en een voorbeeld van hoe je op 76-jarige leeftijd je nog energiek en creatief kunt zijn.

Pilot-documentaire over Muziektheater Circus Karnivoale

Een groep acteurs en muzikanten maakt al jaren muziektheatrale voorstellingen, vaak geënt of verbonden met de Groninger cultuur, vaak in dialect en bepaald niet ontbloot van een goede dosis humor. Stichting Beeldlijn in Groningen wilde een documentaire maken over de mensen achter deze muziektheatergroep, mede vanwege het feit dat de groep uit senioren bestaat. Het DCF ontving een subsidieaanvraag maar was niet onder de indruk van het scenario en het beoogde eindproduct. Er is daarom een startsubsidie van € 1.000 gegeven om een eerste aanzet van de film te maken. Daarna zou (in januari 2025) bekeken worden of dit eerste resultaat aanleiding zou zijn om nog een bedrag te doneren.

Boy from the Dessa

Een zesdelige documentaireserie over de muzikale carrière en het fascinerende levensverhaal van Rudy Lentze: gitarist, zanger, componist en tekstschrijver. In 1954 geboren in Bandung, Indonesië, en sinds de jaren zeventig wonend in Groningen. De eerste twee delen van de documentaireserie waren te zien tijdens internationaal theater- en muziekfestival Noorderzon 2024. Eventuele opbrengsten worden na aftrek van kosten door organisatie teruggestort in ons fonds.

Beeldende kunst

Welcome tot the Dreamhouse

Het betrof een tenttonstelling in het Groninger Museum over postmodernisme in de beeldende kunst, door twee oud Groninger studentes (aanvraag 2024 – realisatie 2025). In feite viel deze uitvraag buiten onze doelgroep, maar uit oogpunt van enige bekendheid in de regio hebben we deze relatief kleine bijdrage verstrekt.