Jaarverslag 2025 Defacto Cultuur Fonds
Inleiding
Het jaar 2025 is overschaduwd door de dood van Hans Veeger, de oprichter en bij leven voorzitter van het Defacto Cultuurfonds (DCF). Hoewel hij pas kort voor de jaarwisseling na een kortstondig ziekbed op 74-jarige leeftijd van ons werd weggenomen, staat deze terugblik over 2025 in het teken van zijn overlijden omdat met zijn verscheiden de toekomst van het fonds definitief in een ander daglicht is komen te staan.
Veeger was behalve benefactor tevens de grote animator van het fonds, een rusteloze geest die graag en onvermoeibaar grenzen verlegde. Dat leidde binnen het DCF in het jaar 2025 tot telkens nieuwe gezichtspunten over de koers van het fonds. Deze dynamiek concretiseerde zich in het bijzonder door zijn kennismaking met het leven van de Groningse verzetsvrouw Anda Kerkhoven. Hij was diep geraakt door Kerkhoven en slaagde er in luttele maanden in om veel materiaal over haar te verzamelen en een netwerk van historici en andere belangstellenden te interesseren om, met substantiële financiering van het DCF, een stroom van onderzoeksvragen te beantwoorden.
Dit onderzoek kreeg in het najaar gestalte in het Anda Kerkhoven Project (AKP), door het DCF gesteund als bijdrage aan een bijzonder stuk recente Groningse geschiedschrijving dat inspeelt op de toegenomen belangstelling voor de Tweede Wereldoorlog. Naast een goed gedocumenteerde biografie krijgt het project gestalte in de vorm van een reizende tentoonstelling en een lesproject om dit stuk sociaal-cultureel erfgoed toegankelijk en overdraagbaar te maken voor jong en oud.
Geleidelijk werd het binnen het bestuur duidelijk dat dit waardevolle project een maat te groot werd voor het DCF in termen van omvang en begeleiding. Dit leidde in november tot een levendige discussie over de status van het AKP en de toekomst van het DCF. Uit die discussie werd duidelijk dat verzelfstandiging van het AKP met financiële steun van het DCF voor de hand lag.
Daarmee kwam tegelijk de voortzetting van het DCF in de huidige vorm ter discussie te staan. Na het overlijden van Veeger heeft het bestuur direct gekozen om die ingezette ontwikkeling uit te werken en in 2026 zorg te gaan dragen voor de verzelfstandiging en voor zover mogelijk afronding van het AKP, geen nieuwe aanvragen meer in behandeling te nemen en enkele overige activiteiten van het fonds af te bouwen.
Overige activiteiten 2025
Hieronder volgen in willekeurige volgorde de overige projecten en initiatieven, zonder uitzondering met linksom of rechtsom een link naar stimulering en verbreding van actieve kunstbeoefening, die door DCF in 2025 financieel zijn ondersteund. Het is een lijst die naadloos past binnen de doelstellingen van het DCF en tegelijk een afsluiting is van ons fonds waar het bestuur met voldoening en gepaste trots op terugziet.
“Vrouwenmars: Een Vergeten Leven” is een korte documentaire van regisseur Ted Alkemade over het (bijna) vergeten verhaal van 116 vrouwen, die in de laatste dagen van de Tweede Wereldoorlog gedwongen werden om vier dagen te marcheren vanuit kamp Westerbork.
Accordeonfestival Stadskanaal betreft het organiseren van het jaarlijkse Internationaal Accordeonfestival in het Geert Teis theater te Stadskanaal. Het festival is uniek voor Nederland. Het biedt een podium voor zowel professionele musici als aankomend accordeontalent en slaat een brug naar een nieuw publiek.
De Jongens van Törf, een film van Saskia Jeulink over de gelijknamige band. Törf is geworteld in de Veenkoloniën. De muziek van de band zoekt verbinding met de taal en culturele tradities van Oost-Groningen die bijna dreigen te verdwijnen. In de film zal Saskia een beeld schetsen van De Jongens van Törf, hoe het de band vergaat na het overlijden van bandleider Henk Scholte en een nieuwe toekomst met zangeres Merel.
Festival Den Andel, betreft de vijfde en daarom lustrumeditie van een cultureel evenement. Professionals en amateurs stimuleren inwoners uit de regio Het Hogeland “van Lauwerszee tot Dollard tou” kennis te maken met kunst en cultuur en actief deel te nemen aan amateurkunst.
Keuning Jeugd Orkest ondersteunt en faciliteert muziekbeoefening door jongeren tussen zes en negentien in de regio Assen. Jongeren leren hun instrument bespelen en oefenen in het spelen in een orkest. Het Keuning Jeugd Orkest legt de basis om door te groeien groeien naar studentenorkesten of om als professional het muziekleven in te gaan.
Karnivoale is een documentaire van Fleur Nonnekes over een groep senioren artiesten die ondanks leeftijd en fysiek ongemak jaarlijks rondtoeren op het Groningse Hogeland met een nieuw theatraal muziekspektakel. De documentaire is een ode aan het theater maken en wil een breed publiek inspireren om creatief te zijn.
Kijken met je ogen dicht is een project van Klein Kunst Theater Holte uit Onstwedde (Stadskanaal) om kinderen van de basisschool te laten zien en beleven hoe je een verhaal kunt schrijven dat daarna met volwassen hulp wordt omgebogen in een script en een theatervoorstelling. Twintig verhalen worden gebundeld in een boekje en scenes uit vijf verhalen komen op de planken.
Haydn Jeugd Strijkorkest is al sinds 1989 in de weer met het opsporen en begeleiden van jonge, talentvolle strijkers. Ontwikkeling van het muzikale niveau en zelfvertrouwen en het opdoen van concertervaring staan centraal. HJSO geeft jaarlijks 15 tot 20 concerten op uiteenlopende plaatsen en zoekt ook publiek op scholen, woonzorgcentra en laagdrempelige festivals om kennis te maken met klassieke muziek.
Strijkorkest Festival Amersfoort organiseert jaarlijks met vier van de beste jeugdstrijkorkesten en enkele professionele strijkensembles concerten in de marge van een internationale conferentie van vakdocenten strijkmuziek uit heel Europa. DCF financiert het optreden van het Haydn Jeugd Strijkorkest tijdens dit festival.
Toneelgroep Jan Vos beoogt een voorstelling te scheppen met projecties van het opmerkelijke werk van fotograaf Franz Lutgenau. Het DCF heeft hiervoor een ontwikkelingsbijdrage gegeven.
Paiter & De Wolf is een familievoorstelling van het klassieke theaterstuk, maar dan wel in het Gronings en voor de Groningse schooljeugd. De Stichting Hoop voor Hoog Hammen wil met voorstellingen in ondermeer Veendam en Stadskanaal en in samenwerking met Erfgoed in Groningen de streektaal bij jongeren over het voetlicht brengen.
Podium Auxesis is het platform waarmee de Stichting I Sonatori del Tordinona jonge musici en gevorderde amateurs de kans geeft Oude Muziek in Groningen in de schijnwerpers te zetten. De stichting organiseert een concertserie kamermuziek met workshops en openbare repetities met als doel een bijdrage te leveren aan het muziekleven en aan het muziekonderwijs in Groningen.
Stichting Cultuurwerkplaats BC47 uit Borgercompagnie organiseert theaterproducties waar amateurs met professionele acteurs spelervaring kunnen opdoen. Een initiatief om de belangstelling voor theater en amateurtoneel lokaal nieuw leven in te blazen.
Noordpool Orkest speelt de grillige en poëtische muziek vanThomas Azier nogmaals in Noord-Nederland. In Groningen en Drenthe Plakt het Noordpool Orkest er overdag workshops aan vast voor jonge musici die met hun klassieke instrumenten 21ste eeuwse muziek willen maken.
Toetsers en Bellen in Uithuizen is een project van de plaatselijke Muziekvereniging BenO waarmee muziekles binnen het bereik komt van de lokale schooljeugd. Drie basisscholen nemen deel.
Stichting Muziekhuis050 – kwalitatief hoogwaardig, professioneel alternatief voor het muziekonderwijs in de stad Groningen. Muziekhuis 050 richt zich, naast volwassenen, vooral op schoolgaande kinderen en verzorgt ook muziekonderwijs in de klas. Muziekhuis050 draait volledig op vrijwilligers. Kreeg ook in 2025 ondersteuning van ons fonds.
Het bestuur, Jaap Stegeman en Rudolf ten Hoedt