Defacto cultuurfonds ondersteunde in 2023 gitaarbouwer Jacob Veenstra bij het bouwen van speciale gitaren, de LG (little guitar) 3. We laten Jacob zelf aan het woord over dit bijzondere project.
Jacob Veenstra, gitaarbouwer:
Inspiratie
“Als hobby gitaarbouwer raakte ik geïnspireerd door de pioniers van de steelstring gitaren, Martin en Gibson. Mijn eerste zelfgebouwde gitaar was geïnspireerd op de iconische gouden periode van Martin, de dreadnought, de D18 uit 1934. In die periode was ook de andere pionier, Gibson, net klaar met een geniale vinding, de halspen. Dit geeft de gitaarnek meer stabiliteit en kan in de loop van zijn leven zelfs nog bijgesteld worden als er bijvoorbeeld werking van het hout is door vocht of droogte. Pas 40 jaar later heeft Martin de stap gemaakt naar deze instelbare pen. Martin gebruikte tot de jaren tachtig een stalen T profiel in de nek voor stabiliteit. Na de bouw van mijn eerste gitaar ben ik bij één van de beste bouwers in de leer gegaan, Febo Waanders, om de fijne kneepjes van het bouwen te leren. Het is een prachtige gitaar geworden met de mooiste houtsoorten. De gouden combinatie: Adirondack spruce met Braziliaans rozenhout.”
Kalamazoo Gals
“Na het lezen van het boek over de Gibsons uit de tweede wereld oorlog, Kalamazoo gals, raakte ik geïnspireerd door een kleine gitaar, LG 3 (little guitar) waarvan tijdens de oorlogsjaren slechts honderddertig stuks werden geproduceerd. De meest zeldzame gitaar uit de oorlogsperiode van Gibson. Gibson moest vanwege de oorlog zijn productie anders indelen. De meeste mannen gingen oorlogstuig maken. De gitarenproductie werd daardoor veelal door vrouwen gedaan. Velen vinden deze zeldzame gitaren de beste die ooit zijn gemaakt. Deze mythe is hardnekkig. Feit is dat ze uiterst zeldzaam zijn. Er werden in totaal slechts enkele duizenden gitaren gemaakt in vijf jaren, de laagste productie in decennia. Door onder andere het gebrek aan voldoende toonhout moest men creatief te werk gaan. In de loop van de oorlog werd het gebrek aan toonhout verbloemd door andere houtsoorten te gebruiken en te bouwen met restanten hout. Ook werden de gitaren in donkere kleuren gespoten. Dit werd sunburst genoemd. Staal werd schaars, waardoor men de halspen moest weglaten. Dit werd gecompenseerd met een extra dikke nek, de zogenaamde baseball necks.”
CT-scan
“De schrijver van het boek Kalamazoo Gals, professor John Thomas, een gepensioneerde rechtenprofessor uit de Verenigde Staten, bleek slechts één stap buiten mijn netwerk te zitten. Ik legde hem voor dat ik graag zelf een LG3 wilde maken. Ik wist dat hij een LG3 in zijn bezit had. Nu wilde het toeval dat hij op het idee was gekomen om een medische 3 D CT scan te maken van gitaren voor wetenschappelijke doeleinden, als nalatenschap. Mijn timing bleek perfect! Hij had de gitaar net gescand en stuurde mij de data toe. Dit was een unieke kans om de perfecte kopie te maken. Bepalend voor het geluid van een gitaar is o.a. de houtsoort en de zogenaamde bracings. dunne latjes aan de binnenkant van het bovenblad. Door de scan zijn de posities, maten en vorm perfect te kopiëren. Tot op de millimeter nauwkeurig. Ik wist dat gitaarbouwer Waanders een jaar ervoor een LG gitaar had gebouwd voor Ilse de Lange. Hij had daardoor de juiste mallen al in huis om de gitaar te kunnen bouwen. In overleg met Waanders heb ik de tekeningen uitgewerkt en heeft Waanders met dezelfde houtsoorten, lijm en lak de gitaar gebouwd. Na het voltooien van de bouw bleek de gitaar zeer bijzonder qua bespeelbaarheid en klank.”
Naar de USA
“In het voorjaar van 2023 ging mijn vrouw voor haar werk naar de VS en ik vergezelde haar. Ik kon afspreken met John Thomas, een van de auteurs van het vooraanstaande gitaarblad Fretboard Journal. Een unieke kans om de gitaren naast elkaar te horen. John Thomas wilde heel graag een item schrijven over dit project. Vanwege zijn gezondheidssituatie op dat moment was echter nog onzeker of dit zou gaan lukken. Hij hoopte in de komende jaren de ruimte te kunnen vinden om dit project op papier te zetten.”
Speciale editie
“Afgelopen jaar is de laatst levende Kalamazoo Gal 102 jaar geworden. Mijn volgende zelfgebouwde LG gitaar wordt daarom opgedragen aan de Kalamazoo Gals, de “Kalamazoo Gals Edition” Mijn dank gaat uit naar Hans Veeger van het Defacto Cultuurfonds door wie ik aan dit project heb kunnen werken. Van de bijdrage heb ik mallen, gereedschap en materialen kunnen aanschaffen voor een vijftal gitaren.”
